Stamcellen uit navelstrengbloed

Alternatief voor stamcellen uit beenmerg of bloed

Transplantatie van stamcellen uit navelstrengbloed werd ontwikkeld als alternatief voor de transplantatie van stamcellen uit beenmerg of bloed. Na de geboorte bevat de navelstreng en de moederkoek nog heel wat bloed van de pasgeborene. Dit zogenaamde ‘navelstrengbloed’ is relatief rijk aan bloedvormende voorlopercellen en stamcellen. Door het bloed te verzamelen kort na de geboorte en de stamcellen te verrijken in het laboratorium, kan men deze stamcellen invriezen. Deze kunnen dan bewaard worden voor gebruik bij een patiënt die een stamceltransplantatie nodig heeft. Het verzamelen van 70 tot 200 ml navelstrengbloed gebeurt nadat de baby geboren is. Het kan gebeuren in de verloskamer of in een nabijgelegen ruimte door de vroedvrouw of  gynaecoloog die daar speciaal voor opgeleid zijn.

Vrijwillige toestemming

Het navelstrengbloed wordt door de moeder vrijwillig en zonder vergoeding aan de navelstrengbloedbank ter beschikking gesteld. Daarvoor heeft zij haar toestemming gegeven na een uitgebreide voorlichting.

Kwaliteit en veiligheid garanderen

Omdat het aantal stamcellen samenhangt met het verzamelde volume bloed, is de minimale hoeveelheid bloed voor opslag 80 ml. In sommige gevallen wordt dit niet gehaald. Na de afname moet in een laboratorium het bloed worden bewerkt om de stamcellen te zuiveren en ze bij –196°C te bewaren. Daarbij worden de stamcellen aan een strenge kwaliteitscontrole onderworpen. Ook het bloed van de moeder wordt getest op mogelijke bacteriële besmetting en overdraagbare (virus)aandoeningen. 

De bloedgroep en weefseltypes van de stamcellen uit het navelstrengbloed worden eveneens bepaald. Uiteraard wordt ook nagegaan hoeveel bloedvormende voorlopercellen in het navelstrengbloed zitten en of de kwaliteit voldoende is om geschikt te zijn voor transplantatie. Zes maanden na de bevalling wordt bij de moeder opnieuw bloed afgenomen voor een controle op virusaandoeningen. Er wordt dan ook geïnformeerd  naar de gezondheidstoestand van de baby. Nooit wordt bij het kind zelf bloed genomen. Al die tijd blijft het navelstrengbloed in afzondering. Pas als alle resultaten van kwaliteitscontrole en overige karakteristieken gekend en beoordeeld zijn, wordt het navelstrengbloed vrijgegeven voor eventueel gebruik.

Klaar om een patiënt te helpen

Als het navelstrengbloed goedgekeurd is, worden alle gegevens over het navelstrengbloed toegevoegd aan het Belgisch register, het internationale donorregister en een internationale navelstrengbloedbank. Als er een verzoek voor een stamceldonor binnenkomt, worden op basis van de bestaande gegevens de geschikte donoren, mogelijks een navelstrengbloedje, geselecteerd. Op verzoek wordt eventueel aanvullend DNA-onderzoek uitgevoerd. Indien het transplantatiecentrum geschikt navelstrengbloed vindt, wordt dit in bevroren toestand vervoerd en overgedragen aan dit centrum. Een transplantatie kan dan worden uitgevoerd.